© Hierdie blog is onderhewig aan kopiereg. Geen hergebruik sonder toestemming.
9 Maart 2010
afrikaans, flitskaarte, Graad 1, Graad 2, Graad 3, huiswerk, kinders, klaskamer, lees, mamma, onderwys, ouers, pappa drieklanke, dubbelklanke, enkelklanke, huiswerk, intervensie, klanke, letters, muurkaart, tweeklanke, vaslegging 32 Kommentaar
[Dubbel-, twee- en drieklank muurkaarte]
Hier is ‘n paar idees om tydens klankvaslegging te gebruik. Doen dit alles in ‘n werkboek of op los blaaie. Beloon goeie werk en spog ‘n bietjie by die ander gesinslede.
Hersien ‘n bietjie die klanke wat reeds behandel is: ‘n Mens sal ‘n kombinasie van dinge moet gebruik. Neem die klanke wat reeds behandel is stuk-vir-stuk. Wys dit. Wat is die klankie? Sê dit sommer saam met hom, bv. “s”. Watter prentjies op die storie se prent begin met “s”? Slang, son, sand, seuntjie…Skryf die woorde vir hom neer en teken rowwe tekeninge by om die geheue te verfris. Hy kan dan ‘n sin gee. Help hom om die moeilike woorde te skryf deur dit neer te skryf en laat hom ‘n prent by teken. As julle lus het, kan ‘n mens ‘n groot s skryf op papier (sien die drukbare bladsye se “robot- en muurkaarte”). Laat hom die s met gom “skryf”. Strooi dan iets wat met die klank begin bo-oor (bv. sout, suiker, sand). As dit droog is, kan hy daaroor voel. So kan ‘n mens verskillende prente in ‘n boek maak of bind, teen die muur plak of in ‘n lêer hou.
8 Maart 2010
afrikaans, inkleur + aktiwiteite, kinders, klaskamer, lees, ouers, skool, storie biblioteek, boeke, lees, lees is lekker, leesgenot, motiveer 2 Kommentaar
Dit is Biblioteekweek vanaf 15 tot 19 Maart. Wat kan jy doen om hierdie week te vier?
17 Februarie 2010
afrikaans, kinders, klaskamer, lees, skool, skrif, terapie b, b en d, d, Lateraliteit, omkeer, omruil, omruiling, spieëlbeeld, tuis oefeninge, verwarring 21 Kommentaar
Ek het gister geantwoord op ‘n vraag oor b en d verwarrings. Ek plaas dit hier as ‘n artikel en las ‘n paar dinge by…
Die belangrike ding van b en d is om dit afsonderlik te verduidelik. b begin altyd bo en beweeg dan af. Jy verbeel jou dat jy baie lekkers voor jou op die tafel het en dat jy gulsig is 😉 Trek die lekkers nader…en strooi dan ‘n paar vir die ander maats om die tafel (kloksgewys). Jy trek die b dus denkbeeldig met die gryp en uitdelery. Praat saam as jy die b maak. “b begin bo…b is vir beer…b is vir bal…b is vir bak…en dis nie al…”
Speel dan “Ek sien met my klein ogie…iets wat begin met ‘n b…”
Maak b bladsye….soek prente wat begin met b in ou tydskrifte en plak dit op ‘n papier…laat die kleinding ‘n b langs elkeen skryf. Plak dit iewers vas waar sy baie daarna kan kyk. Iemand het elders ‘n (engelse) liedjie op die wyse van “My Bonnie lies over the ocean” op gemaak…Probeer myne…
“My juffrou het prente van die b-klank,
van bere, van boeke en blou.
My juffrou het prente van die b-klank…
b b b b b b b b…
Bring jou hand af,
bring jou hand af,
bring af en bons op en om…bons om
bring jou hand af, hand af…
bring af en bons op en om…”
Maak die skryf-aksie na terwyl jy die refrein sing – asof jy op ‘n denkbeeldige bord skryf.
d begin op dieselfde plak as a – in die draai (2 pm op die horlosie en anti-kloksgewys na links)…”om die piering op-en-oooop en af…”
Doen dieselfde tipe aktiwiteite as met die b... Soek prentjies…soek d-dinge in die vertrek…
Skeur stukkies blou of bruin papier (uit ou tydskrifte) en plak dit op ‘n groot b. Doen dieselfde met ‘n donker groen op die d….Maak ‘n b uitstalling dalk op die linkerdeur van Poplap se kasdeur en ‘n d uitstalling op die regterdeur…oefen oefen oefen 😉
Gebruik die “doo wa di di”-liedjie hier…
“doo wah diddie, diddie dam diddie doo…
Gaan om die piering en dan op en da-han af…
sing dan doo wah diddie, diddie dam diddie doo…”
‘n Mens kan nie die geskrewe aspekte alleen hanteer nie. Tesame met die verwarring van die klanke, moet jy aandag skenk aan aspekte soos lateraliteit (die begrip vir links en regs), visuele diskriminasie (die uitkenning van b of d tussen ander klanke)…
‘n Video om te help – speel deur die Tiny Tap Toep/App
27 Desember 2009
afrikaans, kind, kinders, klaskamer, lees, skool boekmerk, lees 2 Kommentaar
‘n Mens is mos altyd op soek na oulike idees – om te maak of om te laat maak. Hoekom dan nie boekmerkies nie?! Dis mos iets om aan die begin van die jaar te maak – om die jaar met ‘n lekker lees gees te begin.
14 Desember 2009
afrikaans, flitskaarte, huiswerk, inkleur + aktiwiteite, kind, kinders, lees, leesvlotheid flitskaart, fonemiese bewustheid, hoë frekwensie woorde, klanke, komponente van lees, lees, leesbegrip, sigwoorde, vlotheid 1 Kommentaar
Soos wiskunde, het lees ook verskeie aspekte of boublokke om die leser se vaardighede te versterk. Dit sluit fonemiese bewustheid, leesbegrip, klanke, vlotheid en woordeskat ontwikkeling in.
Fonemiese bewustheid dek die begrip dat ‘n woord uit verskillende dele bestaan. Ek hoor die begin-, middel- en eindklanke…Ek kan ‘n woord verskaf wat rym met…
Klanke is die dele waaruit woorde gebou word: klinkers / vokale, medeklinkers, klanksamevloeiings (br-, -ng, sw-…), dubbelklanke (aa, ee, oo, uu), tweeklanke (ui, oe, eu…) en drieklanke (aai, eeu…). As die leser nie sy klanke ken nie, kan hy nie die woord ontsluit (lees of spel) nie. Dus is ‘n goeie kennis van klanke belangrik.
Vlotheid het te make met die vloeiendheid van lees. Dit steun nogal sterk op die leser se vermoë om dele van woorde en hele woorde met die eerste blik of oogopslag te herken. ‘n Groot hoeveelheid woorde val onder die konsep sigwoorde of hoë frekwensie sigwoorde. Hoe vinniger en hoe meer akkuraat hierdie woorde gelees word, hoe meer vloeiend lees die kind. Vlotheid neem egter hande met sigwoorde én leestekens. Die kennis van leestekens en hul gebruike, maak die leesproses ‘n outomatiese proses. Dink maar net aan jou bestuursvernuf. Jy weet hoe om verkeerstekens en padaanwysings te gebruik sonder om twee maal te dink.
Woordeskat ontwikkeling is ‘n lekker en spesiale oefening wat deurgaans kan plaasvind en sonder veel “stres”.
Gebruik die vakansie om spelenderwys en op ‘n ontspanne manier aandag aan die konsepte van lees te skenk en lees, lees, lees 😆 Koop ‘n boek of ruil uit met ‘n vriendin.
Time4learning is ‘n Amerikaanse webwerf wat ook hier en daar verklarings oor leesontwikkeling oulik voorstel. Gaan loer gerus…
21 Oktober 2009
kind, klaskamer, lees, probleem, skool disleksie, leesprobleem, omkering, omruiling, spelprobleem, verwarring 22 Kommentaar
Disleksie dui op ‘n spesifieke lees- en spelprobleem. Dit word nie meer so genoem nie en kundiges beskryf dit eerder as ‘n “spesifieke lees- en spelprobleem”. Disleksie word deur baie mense as ‘n gawe beskou omdat dit mense forseer om probleme op unieke wyses op te los. Dink maar aan uiters kreatiewe mense soos Picasso en Walt Disney…wetenskaplikes soos Einstein en Edison…akteurs soos Whoopi Goldberg, Tom Cruise, Robin Williams en Keanu Reeves…sakemense soos Richard Branson…noem maar op!
Kyk na Ron Davis se studies in hierdie verband of loer in jou plaaslike biblioteek vir Ron se boeke.
Indien jy vermoed dat jou eie kleinding of ‘n kleinding in jou klas ‘n vorm van disleksie het, kan jy gerus na die volgende skakels gaan kyk. Moet egter nie self ‘n diagnose maak nie. Spreek ‘n kundige soos ‘n opvoedkundige sielkundige. ‘n Diagnose verg gestandaardiseerde toetse en spesifieke kennis.
Waardevolle skakels:
22 September 2009
afrikaans, kind, kinders, lees Ander, bazoo, tydskrif, vakansie Lewer kommentaar
Juffer het onlangs ‘n oulike tydskrif raak gelees – vir die jongspan. Gaan kyk gerus…
3 September 2009
afrikaans, huiswerk, kinders, lees, ouers, wiskunde alfabet, huiswerk, klanke, legkaart, opvoedkundige speletjie, sinne, somme, vorm, wiskunde, woorde 55 Kommentaar
Ek het onlangs hierdie “stilspeletjie” herontdek. Dit is eenvoudig om op te stel en is ‘n handige huiswerk hulpmiddel – veral as Ma en Pa gou iets anders moet doen.
Ek maak my raamwerk gewoonlik op MS Powerpoint – bloot omdat ek die prentjies makliker kan manipuleer. Jy kan natuurlik Word of enige ander program gebruik. Trek ‘n reghoek en gebruik die “lines“-skakels (onder die AutoShapes-gids) om die lyne te manipuleer. Jy kan jou skeidslyne verander om elke reghoek uniek te maak. Sodra jy die bladsy vol uniek rame getrek het, kan jy met die text box funksie somme, klanke, woorde en selfs sinne op die kaartjies tik. Die doel van die unieke skeidslyne is dat jou kind die twee dele bymekaar kan pas en hom- of haarself kan korregeer. As die rande nie pas nie, staan die foutjie duidelik uit en moet die kleingoed self die regte antwoord soek.
Druk gerus so ‘n paar stelle, knip die reghoekige kaartjies uit, plak breë deursigtige kleeflint bo-oor en knip die skeidslyn deur. Siedaar! Jou eie stel opvoedkundige speelkaarte. Die kleeflint kan voor en agter geplak word om die kaartjies te beskerm en behoort vir ‘n kind of twee te hou. Jy kan die kaartjies byvoorbeeld in klanke op deel: ‘n bladsy vir a-woorde, ‘n bladsy vir b-woorde, ens. As jou kleinding die oe-klankie geleer het, kan jy sommer dieselfde aand ‘n stelletjie maak en vir die res van die week die woorde oefen. Na ‘n dag of twee kan jou kleinding die speletjie onafhanklik aanpak terwyl jy kos maak of jou aandag moet verdeel.
22 Augustus 2009
afrikaans, Graad 1, Graad 2, Graad 3, huiswerk, lees, ouers ei, eu, klanke, lees, oë, ou, spel, sukkel, tweeklanke, ui 4 Kommentaar
‘n Mamma het onlangs ‘n navraag gerig oor die verwarring van tweeklanke. Hiermee dan so ‘n paar gedagtes vir die Graad 2- en 3-outjies wat sukkel met klanke soos oe, ou, eu…
Knip ‘n kolom uit ‘n tydskrif of koerant (in plaas van die hele artikel – wat oorweldigend kan wees) en skryf ‘n spesifieke klank bo-aan. Vra jou kleinding om dan byvoorbeeld net die oe-klank te omkring en om te sê hoeveel hy gekry het. Hy moet die woorde dan netjies oorskryf op ‘n oe-bladsy. Kyk of hy dalk ‘n woord gemis het. As hy almal gekry het en reg geskryf het, kan hy ‘n belonging of klein bederfie kry. (‘n DVD vir die naweek of iets…niks duurs of spandabelrigs nie.) Plak die papier teen ‘n deur vas of iewers waar hy gereeld verby sal stap. Toevallige lees verrig wondere. Skryf vir hom sinne met die woorde (bv. Ek moet die groen boek soek. Die koek lê op die handdoek.) en plak dit by die woorde op. Vra jou kleinding om dit neer te skryf. Julle kan dit sommer in ‘n werkboek doen en dan kan hy iets daarby teken. Boeta kan ook deur ou tydskrifte blaai, oe-woorde uitknip (gebruik opskrifte) en in die boek plak. Maak julle eie flitskaarte – sommer twee stelle. Flits net eers die woorde en speel dan “snap” of ‘n “memory game” (waar die karate onderste bo lê en jy die pare moet omdraai en pas).
Doen eers julle oe-ontwikkeling klaar (vir ‘n dag of drie) en pak dan ‘n heeltemal ander klank aan voordat julle die ou aandurf. Dit keer net dat ‘n mens deurmekaar raak.
‘n Seun wat ek help het sy eie assosiasies gemaak. Hy ken die oe-klank as die oe vir koek. Nou sê hy telkens “oe…koek” (soos een wie se mond water vir ‘n lekker stukkie koek) en ou-nou (“oh no” met ‘n sug) as hy die ou sien. Dit werk om die een of ander vreemde rede vir hom.
Baie kinders verwar die ee– en eu-klanke. Behandel die ee-klanke eers en dan op ‘n volgende keer die eu. ee is ‘n jong outjie en eu is sy ouboet met die diep stem. Ons spreek dit ook onderskeidelik met ‘n normale en ‘n diep stem uit. Die u in eu laat ‘n mens ook dink aan ‘n diep bakkie, daarom spreek ons dit dieper uit. Weereens werk dit nie vir almal nie. Toets dit gerus en probeer alternatiewe metodes. Laat weet ons asseblief as dit werk.
ui en ei…Ek teken prentjies of gebruik clip art. Weereens word die ui dieper uitgespreek as die ei. Behandel elkeen apart (en volg dit op met die y). Dit help om die woorde visueel voor te stel. Ek teken byvoorbeeld ‘n “bakkie” soos die u in ui vir woorde soos tuin en kruiwa. Ek kan suiker in ‘n bakkievormige koppie gooi. ‘n Kruiwa het ‘n bakkie-vorm en as ek ‘n boom wil plant, grawe ek ‘n bakkie-vorm in die tuin. Ek slaan ‘n duik in die deur met my vuis en druk ‘n bakkie-vorm in die modder met my duim. ei staan bekend as die “plat” ei, omdat dit ‘n plat strepie in het. Die trein moet op ‘n gelyke, plat spoor ry en lyk self ook ‘n bietjie plat. ‘n Eiland se waterlyn lyk soos die plat strepie in die e…en so gaan ‘n mens maar voort met jou eie idees.
As ons ei sê trek jou lippe styf of reguit soos die lyntjie in die “e”. As ons ui sê, gebruik ons ‘n dieper stem – wat so diep sak soos die “u” 🙂
‘n Paar lees-lusmakers vir lui lesers: Los gereeld notas op baie sigbare plekke. Bv. teen die kamerdeur: Ek wonder of Jannie sy kosblik in die wasbak gesit het…Ek is trots op jou netjiese kamer…in die kosblik: Ek hoop jy het ‘n lekker dag…Allerhande skriftelike dinge op snaakse plekke gee hom die geleentheid om alleen te lees – sonder die frustrasie van sukkel voor ander. As hy sukkel met sekere aspekte soos die oe-klank, kan jy ‘n koek liggies bokant die woord teken. As hy sukkel om bv. uu en ee as ‘n geheel te lees, kan jy dit onderstreep om die “eenheid” aan te dui. …en natuurlik is lees en leesstof ‘n vereiste, want Juffer sê so 😆 Koekeloer en soek vir ou Storieman-reekse, sodat die lui lesertjie kan luister en volg. Neem stories op – as daar reekse op die radio speel of sommer tuisgemaakte / eie stem opnames. ‘n Mens hoef nie vreeslik uitgawes aan te gaan nie… Laat weet gerus as hierdie idees kon help 😉
8 Junie 2009
afrikaans, huiswerk, kind, klaskamer, lees, mamma, ouers, pappa, skool, wiskunde bewerking, minus, plus, probleemoplossing, somme, wiskunde werkvelle, woordsom 12 Kommentaar
Begin deur die probleem te lees.
Watter getalle / hoeveelhede kry ons in die som? Bv. ‘n drie, ‘n tien, ens.
Wat dink jy moet ons doen?
Bymekaar tel / plus / optel…wegneem / aftrek / minus…meer maak…minder maak?
Bespreek die woordeskat in die probleem.
Bv. Jan spaar R2 elke dag. Hoeveel geld spaar hy in 5 dae? Wat beteken spaar?
“Teken” die som:
sien prent 1
Pak dan boontjies, knope of ander tellers bo-op elke blokkie:
sien prent 2
Tel die tellers een vir een, m.a.w. 1, 2, 3, 4…9, 10! Hoeveel rand het Jan gespaar? R10!
Is daar nie ‘n makliker manier om die geld te tel nie? Kom ons tel weer (sê nou die ewe getalle harder as die onewe getalle): 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10 en ‘n laaste keer: 2, 4, 6, 8, 10!
Aanvanklik moet ‘n mens maar oor en oor werk en stelselmatig vir die outjies wys hoe om dinge makliker te maak.
Gebruik dan ook ‘n volgende / verdere voorbeeld soos hierdie:
Mia bêre elke dag twee lekkers vir die naweek. Hoeveel lekkers sal sy na vyf dae oorhê?
sien prent 3
Twee en twee en twee en twee en twee. Daar is vyf dae – dus het Mia vyf twee’s bymekaar gemaak. As ons in tweë tel (druk op elke prentjie of blokkie soos jy tel) kry ons twee, vier, ses, ag, tien! Tien lekkers!
Belangrik:
Hou die getalgebied klein. Graad 1’s werk meestal in die gebied van 1 tot 10 en later tot by 20. Graad 2’s werk aanvanklik in die gebied van 1 tot 20 en later tot by 34. Die Graad 3’s werk dan verder – in dekades (tiene) en honderde (tot by 1004). Maak by die juffrou seker in watter getalgebied jou kleinding moet werk en moet nooit vooruit hardloop nie. ‘n Motor sukkel as jy van eerste na vyfde rat spring – so sal die kinders ook vas val as die ratte nie deur die regte prosesse gaan nie.
Werk met tellers as wiskunde en woordprobleme ‘n groot probleem is en hou dit altyd byderhand. Daar moet ook altyd rofwerkpapier wees om prentjies te teken en om rofwerk op te doen.
Probleemtipes:
Hierdie is voorbeelde van woordsomtipes. Gebruik die basiese strukture om jou eie probleme te skep.
1. Groepering:
Tom verkoop balle in sakkies van 2 elk. Hy het 7 balle. Hoeveel sakkies met 2 balle elk kan hy verpak?
Bly daar balle oor? Hoeveel balle bly oor?
Jana se ma koop ‘n pakkie lekkers. Daar is 18 lekkers in die pakkie. Jana kry elke dag 3 lekkers. Hoeveel dae sal die pakkie lekkers hou?
2. Verdeel / Uitdeel:
Verdeel 15 lekkers tussen 5 maats sodat al die maats ewe veel lekkers kry.
3. Deling wat tot ‘n breuk lei:
Verdeel 12 worsies tussen vier honde sodat elkeen ewe veel kry en sodat daar niks oorbly nie.
4. Nog deling (proporsioneel):
Tim en Jan werk saam. Tim werk drie ure lank en Jan werk slegs vir ‘n uur. Hulle kry saam R90. Hoe gaan hulle nou die geld verdeel?
5. Herhaalde optelling:
Hoeveel wiele het 3 motors?
Hoeveel pote het 5 honde?
Hoeveel wiele het 2 driewiele?
6. Koers:
Mila eet elke dag twee koekies. Hoeveel koekies eet sy in ‘n week?
Hoeveel dae is daar in ‘n week?
7. Roosters:
Dink hier aan ‘n “grid” of rooster.
Oom Daan plant beet. Daar is drie rye beet en ses plante in elke ry. Hoeveel beetplantjies is daar altesaam?
8. Kombinasies:
Ousus pak ‘n tas vir die naweek. Sy het 4 verskillende toppies en 3 broeke. Hoeveel verskillende uitrustings kan sy aantrek?
9. Optelling en Aftrekking:
Saamvoeg
Skei
Voorbeelde en werksvelle:
Klik op die skakel – ook in die aparte venster.
Aflaaibare werkkaarte is in die departementele werkboeke beskikbaar. Kyk gerus ook na die volgende skakels:
23 Maart 2009
afrikaans, kind, kinders, klaskamer, lees, mamma, onderwys, ouers, pappa, skool Graad R, leerplan, luister, mylpale, ontwikkelingsmylpale, ouditiewe persepsie, skoolgereed, skoolgereedheid, visuele persepsie 18 Kommentaar
Wanneer die fondamente vir lees en leer gelê is en die kind die aspekte bemeester het, begin hy ryp word vir formele onderrig.
As die leesproses begin voor die gereed is om die inligting in te neem, kan dit lei tot lees- en leerprobleme. Sonder ‘n sterk grondslag, kan die gebou ineen stort.
Die kind
Gereedheid
Nie alle kinders bereik ‘n gereedheidspunt op dieselfde kronologiese ouderdom nie.
As ‘n kind nie emosioneel ryp is nie, kan die leerproses spanning en gedragsprobleme veroorsaak.
‘n Tekort aan selfvertroue kan die kind verhoed om te waag om te lees.
§Die kind behoort geïnteresseerd te lyk in boeke – inkleur, teken, “skryf”, blaai en “lees”.
§Die kind behoort ag te slaan op gesag.
§Die kind behoort met ander te kan saamwerk.
§‘n Verantwoordelikheidsbesef behoort gevestig te wees.
§Onafhanklikheid in terme van
·Toilet roetine / gebruik
·Veters knoop
·Eet en drink (voeding)
·Aantrek
‘n Kind wat emosioneel nie gereed is nie, kan uiting gee aan sy frustrasies op die volgende wyses:
§hardloop weg
§kruip weg
§aggressiewe optrede teenoor maats
§weier om te werk
§enurese (benatting) en enkoprese (bevuiling)
Intellektuele / kognitiewe ontwikkeling
Die brein se vermoë om nuwe begrippe en konsepte te verstaan (soos veral wiskunde).
Gesondheid
§Voortdurende en kroniese siektetoestande kan die leerproses belemmer.
Sensoriese aspekte
§Die volle gebruik van die ore (gehoor) en oë (visie en oogbewegings) is nodig om suksesvol te kan lees.
§‘n Gebrekkige gehoor en ouditiewe vaardighede verhoed die kind om opdragte korrek te hoor en om klanke met simbole te assosieer.
§‘n Gebrekkige visie en visuele vaardighede belemmer die kind se vermoë om simbole te lees en te verstaan.
§Verstaanbare uitspraak is belangrik, sodat die kleinding kan skryf wat hy hoor. Veral outjies wat lispel sal die “s” vervang.
§Korrekte taalgebruik en sinskonstruksies is belangrik om sinne verstaanbaar te skryf.
§Die korrekte gebruik van die “skool-“ of “leertaal”, help die kind om te begryp wat onderrig word.
Kennis van rigting keer dat letterformasies (vorming) en syfers in die verkeerde rigting gedraai word. (e.g. u / n, b / d / p, t / f…)
Belangrik:
§‘n begrip vir die verhouding van vorms tot mekaar (naby / ver, bo / onder…),
§kennis van bo, onder, links, regs…
§kruising van die middellyn
·behoort die denkbeeldige middellyn te kan kruis
§As die kind nie die verskil tussen prente, items of simbole kan sien nie, mag hy moontlik probleme ontwikkel om die verskil tussen syfers, letters en woorde te sien (b / d / p, 2 / 5, 9 / 6, t / f).
§Woorde kan verkeerd gespel word (bad / dab, net / uet)
§Woorde kan verkeerd gelees word.
§Die volgorde van klanke in ‘n woord kan verkeerd gelees word (kat / tak / akt).
§As die kind nie die verskil tussen klanke kan hoor en begryp nie, gaan dit lei tot spel- en leesfoute.
·Die kind sal moontlik iets anders skryf as wat die juffrou sê. bv. woot inplaas van boot, bat in plaas van bak
§As die kind daarmee worstel om tussen klanke te onderskei, sal hy moontlik nie ‘n spesifieke klank kan hoor nie. “Bv.: Watter klank hoor jy eerste as ek kat sê?” (k). Dit sal ‘n direkte impak hê op die kind se vermoë om woorde te skryf.
Die hand se vermoë om fyn aksies uit te voer, beïnvloed die kind se vermoë om netjies en vloeiend te skryf. Dit word vooraf gegaan deur die ontwikkeling van die grof of groot spiere (maag-, arm-, beenspiere…).
Links- of regshandigheid behoort gevestig te wees (moenie die kryt tussen die hande ruil nie).
Voorskoolse aktiwiteite:
(dankie aan Grové en Hauptfleisch se slimgeit)
Kobus Weyers het ‘n vraelys om te voltooi op sy webwerf. Dit gee ‘n goeie aanduiding of jou kind skoolgereed is al dan nie.
20 November 2008
afrikaans, lees, mamma, onderwys, ouers, pappa, skool alternatiewe assessering, Irlen, leerprobleem, leesprobleem, oë, ogies, oogprobleem, simptome, sindroom, visie 15 Kommentaar
Nikita het vroeër oor ‘n sindroom gepraat wat die leer- en leesproses beïnvloed. Ek help tans ‘n paar outjies met lees- en leerprobleme om eksamen te skryf. Dis alles deel van alternatiewe assessering – wat beteken dat hulle volgens die voorskrifte van ‘n sielkundige gehelp word om vraestelle te voltooi. Die vraestelle word weer en weer gelees en dan word die antwoorde gelees om te sien of dit verstaanbaar is (in terme van spelling). So baie keer wonder ‘n mens of die probleem nie dalk elders lê nie…Hier is nog ‘n paar dinge om te probeer om outjies te help wat sukkel met lees. Dalk het een van hulle Irlen-sindroom…
Symptoms of Irlen’s Syndrome
* Trouble reading words
* Headache while reading
* Weaker academic performance
* Weak concentration
* Complains of eye strain while reading
* Tires while reading
* Depth perception is much weaker
* Will also affect math performance
* Often exhibits sensitivity to lights especially fluorescent types
* Trouble focusing
* Weak/poor comprehension
* Difficulty tracking words on a line and will often skip words
* Reads in a strained word by word fashion and with great hesitancy
* Avoids reading
* Weaker written work
* Trouble copying
* Random spacing
* Ramdomletter sizes
* Writing up or downhill
* Inconsistent spelling
The reason for all of these symptoms is largely due to the fact that print looks different to individuals with Irlen’s Syndrome.
How can you help?
* Dimmer lights
* Natural lighting appears to help – sit naby ‘n venster
* Irlen lenses (coloured lenses, coloured overlays)
* Coloured paper for reading materials and worksheets – veral geel help blykbaar goed
* Additional time for reading assignments
* If lights can’t be dimmed, individuals should be allowed to wear a visor.
* Shorten time spent on reading – korter leesstukke, groter skrif en duideliker letterformasies
* Provide more frequent breaks
* Allow the child to use a ruler to ease the tracking of words while reading. – Gebruik ook ‘n kaartjie of een met ‘n venstertjie daarin om bo-oor die teks te gly.
26 Oktober 2008
afrikaans, Graad 1, Graad R, lees, mamma, onderwys, ouers, pappa, skool abc, alfabet, klank, klanke, uitspraak 16 Kommentaar
Die uitspraak van klanke gaan gewoonlik gepaard met ‘n assosiasie – a vir appel – en verskil van skool tot skool en van juffrou tot juffrou. Party skole gebruik Klanke Kalante – ‘n reeks wat prentjies op of om die klanke teken. Ander juffrouens gebruik geen spesifieke assosiasie nie. Hoe dit ookal sy – klanke en hul uitspraak is baie belangrik. Elke letter van die alfabet het ‘n naam en ‘n klank. Die naam vir “a” is A (“aa”). Die klank is die eerste klank en is die eerste geluid wat die stem maak wanneer die woord “appel” geuiter word (“a”). (Dink byvoorbeeld aan k-a-t = kat teenoor K-A-T. Ook: k-a-t = kat in plaas van kih-aah-tih.)
Wanneer jy die klanke sê moet jy dit baie saggies doen om die “uh” of “i” aan die einde te vermy. Die klank vir “k” is baie kort – net soos dit klink aan die einde van “rok”. Probeer om te vermy dat die klank na “ki” of “kuh” klink. Om die “i” of “uh” te vermy:
1. Sê die klank baie sag.
2. Stop byna onmiddellik nadat jy die klank begin uiter het.
Dit is baie belangrik dat jy die klanke reg sê – min of meer só:
‘n Interaktiewe video om te help.
Laai die gratis TinyTap toep op jou foon of tablet en speel dan die bogenoemde video daarop (soek “klank” of kies die Suid-Afrikaanse vlag vir meer).
21 Oktober 2008
afrikaans, lees, mamma, onderwys, ouers, pappa, skool begripslees, Graad 1, klanke, klas, lees, taktiel, woordbou 6 Kommentaar
Die beskrywings is sigbaar as daar op die foto’s gedruk word.
1 Oktober 2008
afrikaans, lees, mamma, onderwys, ouers, pappa, skool, storie abc, aktiwiteit, begin lees, blaai, Graad 1, klank, klanke, lees, nuwe boek, soeklees, woord, woorde 2 Kommentaar
Ek het gevind dat daar heelwat leerders is wat sukkel om woorde te klank en dan weer as ‘n woord te lees. Hulle kan die woord klank, maar haak vas by k-a-t. ‘n Idee wat nogal vrugte afwerp, is om die woord uit te rek – soos ‘n stadige “replay” aksie op televisie. Byvoorbeeld: k…a…t. Die woord word dan weer en weer gesê – elke keer ‘n bietjie vinniger. As die woord op hierdie manier herhaal word, kry die kind die geleentheid om die woord te hoor en om dit in sy / haar gedagtes saam te voeg. SCRABBLE (Junior Scrabble) teëls of los klank kaartjies kan gebruik word om die woorde te pak. Pak die klanke apart en skuif hulle nader terwyl die woord op die “uit rek manier” gelees word. Dit klink vreemd, maar die kinders sal dit geniet.
As u kind ‘n nuwe boek huis toe bring:
1 Oktober 2008
afrikaans, lees, leesvlotheid, mamma, onderwys, ouers, pappa Hoë frekwensie, lees, leesvlotheid, sigwoord, sigwoorde 18 Kommentaar
Sigwoorde vorm ‘n brug tussen die aanvanklike “klanklees” tot by vlotlees. Hoe vinniger die kind dus daardie “tussen-in” woorde kan herken, hoe vlotter sal hy lees en dus sal die leesbegrip ook sterker wees.
Sigwoorde is al die kleiner en meer algemene woorde wat in die meeste graadtoepaslike leesboeke voorkom. Dit is woorde soos dae van die Week, maande van die jaar, tussenvoegsels, lidwoorde en voornaamwoorde. (Vra gerus jou kind se juffrou vir voorbeelde van hierdie woorde of kyk na die lys uit Hauptfleish en Grové se gidse hieronder.)
‘n Tuisprogrammetjie om sigwoorde vas te lê:
sigwoorde hoë frekwensie woorde (Drukbaar)
24 September 2008
afrikaans, Graad 1, Graad 2, Graad 3, Graad R, lees, mamma, onderwys, ouers, pappa, skool, storie aflaai, afrikaans, donker, egskeiding, kind, kinders, kinderstories, lees, luister, storie, stories, tandmuis 22 Kommentaar
Ek is tans besig om na Afrikaanse kinderstories op die internet te soek. Dit is nogal moeilik om te kry. Het jy al ‘n paar teë gekom? Kyk gerus ook op my tuisblad. Aan die regterkant is die “blogroll” (nou skakellys) vol skakels na opvoedkundige webblaaie met stories. Ek lys ‘n paar:
Indien jy ‘n slimfoon of tablet het, maak hierdie dokument oop en gebruik die QR Leser om na die stories te kyk.
https://www.youtube.com/watch?v=TP0bsfK8QN0
https://www.youtube.com/watch?v=GUS24YuC0U8&list=PLsvG8IdeAOZiwxF7P5AvyyOwiCB0sDcsL&index=1
Loer gerus ook na die inskrywing in verband met rympies en die volgende boeke of leesstof:
Volg die skakel en klik dan op die prente of flitskaarte.
Getalle vir beginners
Apps Sing saam
© My Klaskamer - idees en gedagtes uit 'n juffrou se pen 
Woorde