Advertisements
Tuiste

Voorskoolse jare – Wat word verwag?

Lewer kommentaar


Soos geplaas op Skool Toe

voorskoolse ideesIn die voorskoolse jare werk ‘n mens voortdurend informeel en soveel as moontlik spelenderwys.  Die leerwerk geskied deur middel van sintuiglike ervaring en papierwerk (takies) word sover as moontlik vermy.  Daar is egter aspekte wat ‘n mens wel deur werksvelle kan vaslê of moet demonstreer.

  • Roetine en struktuur:  Dit skep ‘n bekende verwysingsraamwerk waarin die jong kind veilig en geborge voel.  Gesels oor die roetine van die dag (tuis en by die skool) en wat ‘n mens kan doen om aanpassings te maak.
    • Stel die dag se verloop visueel voor.
    • Wat gebeur as ek klaar ontbyt geëet het en aangetrek het vir skool?  Ek tel my tas op en wag by die deur.  Wie neem my skool toe?  Wie gaan my kom haal?  Wat doen ek as…?
    • Skep ‘n bewuswording van tydsverloop:  Gebruik woordeskat soos “ons gaan eers hande was, dan bid en daarna eet”.  “Ons gaan nou speel en later bad.” 
  • Ouditiewe speletjies:  bv.
    • Rymwerk:  Sê erkende rympies op of maak onsinrympies op.  Begin met ‘n rympie en laat die outjie die raaisel voltooi (bv. “Die bal is rooi en ek kan dit …”).
    • Identifikasie van die aanvangsklank:  Wat hoor jy eerste – aan die begin van…?  Werk aanvanklik met kort woorde wat met ‘n medeklinker begin.  Gebruik die klankname in plaas van die alfabetname (bv. “a” vir appel teenoor A wat soos “aa” klink).
    • Identifikasie van geluide buite en binne die vertrek:  Wat hoor jy buite die huis? Wat hoor jy in die huis?
  • Visuele oefeninge bv.
    • Die uitkenning van ooreenkomste en verskille in prente en simbole.  Aktiwiteitsboeke het dikwels twee byna eenderse prente – waar jy 5 tot 10 verskille moet aandui – of aktiwiteite waar jy ‘n soortgelyke simbool/prent moet soek.
    • Die begrip dat ‘n simbool deel vorm van ‘n geheel – soos ‘n legkaart, embleem, naam of woord):  Hierdie waarnemingsvaardhede help veral met die uitkenning van klanke en syfersimbole en verminder die verwarring van byna eenderse simbole soos b/d/p/q, t/f en h/n/u.
  • Wiskundige konsepte: 
    • Die begrip dat ‘n mens versamelings kan tel en dat die onderskeie woorde hoeveelhede voorstel, dien as die aanvangswerk vir wiskunde (bv. Ek is vyf vingers oud. So lyk 5.  As ek weer verjaar, sal ek ses jaar oud wees.). 
    • Konsepte soos eerste, laaste, voor, na, agter, tussen, baie en min, meer en mindergroot en kleingroter en kleiner en ‘n kennis van basiese vorms gaan baie handig te pas kom.
  • Taal-, spraak- en woordeskatontwikkeling gaan die kind se kennis van konsepte en begrip vir nuwe werk versterk en ook ‘n verwysingsbron skep vir die aanleer van ‘n tweede taal.  Dít kan deur voorlesings, liedjies, rympies en gesprekvoering (korrekte voorbeelde) ontwikkel word.
    • Kan die outjie die Afrikaanse enkelklanke benoem en vorm (gebruik kleiwurmpies)?  Hoe vorm ‘n mens al die klanke in die Wes-Kaap teenoor Gauteng?
    • Fokus op die korrekte woorde, bv. “slaap” in plaas van “noenoes”.
    • Bespreek prente in tydskrifte of storieboeke.  Gebruik beskrywende woorde soos kleure en groottes.
    • Skryf byskrifte by prente.
    • Benoem liggaamsdele.
    • As die outjie sy tale meng, herhaal die korrekte sin of frase terloops.  Bv. Die kind het “geswing”.  Het die kind hoog geswaai?
    • As die outjie ‘n uitspraakfout maak, kan ‘n mens die korrekte voorbeeld soos in die vorige voorbeeld voorhou.  Indien die uitspraak nie in die Graad R-jaar verbeter nie, kan ‘n mens met die klasjuffrou en ‘n gesoute spraak- en taalterapeut gesels.  Daar is egter sekere klanke wat kinders eers op ‘n latere ouderdom bemeester en waaroor ‘n mens nie hoef te kwel nie.
  • Liggaamlike of spierontwikkeling
    • Doen grootspier oefeninge soos
      • skop na ‘n teiken, groot balle en kleiner balle
      • gooi na ‘n teiken, groot balle en kleiner balle
      • vang groter en kleiner balle, boontjiesakkies, ens.
      • klim,
      • kruip,
      • klouter,
      • wip,
      • hop op een been of op ‘n hopbal
    • en ook oefeninge vir die fyner spiere, soos
      • frommelwerk,
      • knypwerk met klampies, wasgoedpennetjies, tangetjies
      • skroef-aksies met moere en skroewe of bottelproppe
      • vleg-aksies,
      • kleispel,
      • knip- en
      • tekenwerk.
    • Die ontwikkeling van die groter spiere help met die versterking van die liggaamsspiere en om die uithouvermoë vir sit- en skryf-aksies te verbeter. 
  • Die voortgesette ontwikkeling van die fyn- (of hand-) en armspiere help die kind om skryfaksies uit te voer en om die potlood met minder inspanning te gebruik.  Vir tekenwerk, gebruik ons aanvanklik dik kryte of veselpenne en later die driehoekige tipe (tri-grip) of ‘n dunner kryt.  Knip aanvanklik kleiwurmpies, snipper papier en knip reguit en kartellyne uit kartonnetjies.
  • Indien die outjie linkshandig is, gaan ‘n mens ‘n paar aanpassings moet maak ter ondersteuning.
  • ‘n Begrip vir rigting (bv. hier, daar, links, regs, bo, onder, middel) gaan beslis help om die kind op die bladsy te oriënteer in terme van waar hy of sy moet begin teken en skryf – asook om omkerings en verwarrings in die latere skryfproses te verminder.  Gebruik die rigtingwoorde tydens gesprekke, maar wys ook wat dit beteken.
  • ‘n Goeie kennis van persoonlike inligting (bv. naam, van, adres, ‘n telefoonnommer, verjaarsdagdatum, ouderdom) is waardevolle vaardighede en kennis om te hê.
  • Die herkenning van sy/haar naam is belangrik en in die voorskoolse fase gaan die outjies die ander inligting mondelings in plaas van skriftelik verskaf.
  • Weet die outjie wat hom/haar uniek maak?  Bv. haarkleur, die kleur van die oë, ens.

Hierdie is slegs ‘n tikseltjie van die aspekte wat in die voorskoolse fase aangespreek word, maar behoort as ‘n goeie wegspringplek te dien.

Advertisements

klanke, spelwoorde, syfers, vorms, patrone

Lewer kommentaar


hersienProbeer om soveel sintuie as moontlik te betrek en gee vir die outjie ‘n verskeidenheid maniere om die werk te hersien.

Ons skryf dikwels die woorde groot op “flitskaarte” (gebruik sommer ou papbokse en dergelike kartonnetjies) en verf dan pofferige verf met ‘n oorstokkie bo-oor. Die outjie kan dit self in die mikrogolfoond plaas en laat verhard (onder toesig). Sodra dit afkoel, kan hy bo-oor die woorde voel of ‘n bladsy bo-oor plaas en met ‘n vetkryt inkleur om ‘n afdruk te maak.

Plaas die woorde sigbaar teen die muur en gee vir hom/haar meel, suiker of klei om in/op te skryf of waarmee hy die woorde kan vorm en kopieer.  Skryf of teken die los letters, syfers, vorms en patrone groot op ‘n bladsy.  Trek dit na met ‘n gomstiffie en strooi dán die suiker of sand bo-oor.

Die los kaarte kan gekram word om dit sommer in die motor te hersien.

Die los letters van “Scrabble” werk goed. Kyk sommer hoeveel punte elke “Scrabble”-spelwyse tel vir ‘n bietjie wiskunde hersiening.

‘n Ander idee is om ‘n groot vel tinfoelie op ‘n skinkbord/tafel te plaas. Spuit skeerroom daarop (‘n bietjie) en laat die outjie dan die woorde daarin skryf – met die vinger of ‘n kwas.

Op SENTEACHER.org, kan julle jul eie “woordsoeke” skep, sodat die outjie sy woorde só soek en hersien. Fokus aanvanklik net op horisontale woorde, dan ook vertikale woorde en heelwat later – diagonale woorde.

Loer gerus ook na hierdie opsies en tik ook soekterme soos syfers, skrif, skryf, klanke, hersien, dubbelklank, tweeklank, drieklank, klanksamevloeiings, vorms, patrone, flits, sigwoorde, robotkaart…by die bruin soekblokkie aan die regterkant in.

Idees vir die tuisklaskamer, Tuis idees, Hersien, Klanke

pasella vir jou klaskamer

5 Kommentaar


Hiermee gratis hulpmiddels vir jou klaskamer.  Verklein die naamkaartjievelle tot twee op ‘n A4-bladsy indien jy dit so verkies 😉

voorblaaie (ander)

(tik besonderhede op ‘n skoon dokument en druk op die voorbladvelle)

klasree%cc%88ls

Klaskamer reëls, doelwitte

Classroom goals rules

dagprogram

welkomdagprogram

uiltjies-naamkaartjies

uiltjies-dagprogram

welkomby

bytjie-naamkaartjies

bytjie-dagprogram

volstruisdag

volstruis-naamkaartjies

volstruis-dagprogram

liewenheersbesie

liewenheersbesie-naamkaartjies

liewenheersbesie-dagprogram

welkomolifant

olifant-naamkaartjies

olifant-dagprogram

screen-shot-2017-01-09-at-19-26-09

vissie-dagprogram

vissie-naamkaartjies

toilet-posters

badkamer-muurkaarte

klas-verlaat-1

Tik gerus soekterme soos Hulpmiddels, Graad R, Graad 1, Eerste Dag, Naamkaartjies, Teacha…by die bruin soekblokkie aan die regterkant in vir meer idees.

Klik hier vir opsies in Graad 1-skrif.

dagprogram22

dagprogramtydsgleuwe

‘n Vinnige waterspel aktiwiteit

Lewer kommentaar


Screen Shot 2015-04-14 at 18.35.54

“Water babies”, “water beads” of Jelliekrale vir sensoriese/waterspel:

  • Plaas in ‘n (deursigtige) plastiekbak – ‘n groter oppervlakte speel lekkerder – en vul met water. Voeg kort-kort water by totdat die krale lekker vet is.
  • Gebruik ‘n plat bak en vul die bak met opgepofde krale.  Versteek magneetletters en syfers op die bodem en vra dat die outjie sekere letters of syfers soek en uitlig.  Gebruik die tone indien julle lus het.
  • Indien jy bont kleure het, gee ‘n bakkie vir elke kleur en merk die bakkies met daardie kleure (kolle of woorde). Sorteer dan die kleure.
  • Smeer ‘n laag skeerroom op ‘n vlak skinkbord en bou prente, syfers, vorms of klanke in die room.
  • Kyk of die krale kan bons – in ‘n bak of bad.
  • Tap ‘n bietjie water in ‘n bad of klein swembadjie.  Skep die krale met ‘n klein netjie of ‘n lepel uit.
  • Indien julle kleurlose krale het:  Verflou verskillende kleure voedselkleursel (of waterverf) met water – in verskillende bakkies – en kyk hoe dit die krale in die onderskeie bakke verander.
  • Indien die skool ‘n ultravioletlig (black light) het:  Breek highlighters (veral heldergeel verligters) oop en sny die inkveselkussing oop.  Laat dit in ‘n bak dreineer en voeg ‘n paar jelliekrale daarin.  Voeg ‘n bietjie water by, skyn die lig daarop en kyk hoe die krale gloei.  Maak seker dat die verligter veilig is om te gebruik (non toxic).  Hierdie eksperiment kan dalk beter werk as ‘n mens ‘n deursigtige bak bo-op ‘n glas of draad tafel plaas – met die lig onder.
  • Voeg ‘n paar vet krale in ‘n plastiekglasie (of in ysbakkies) en vries.  Voeg die gevriesde blokkies in ‘n waterbak en speel daarmee totdat dit smelt.  Kyk wat sal gebeur as ‘n mens die krale in ballonne laat swel en vries.

Lekker speel!

Kleur

Lewer kommentaar


beerkleur

Watter kleur pas by die beertjie?  

Gebruik hierdie aktiwiteit as ‘n “stil speletjie” of gee vir elkeen ‘n stel.  Sodra hulle die kleur gekies het, kan die kleingoed hul kaarte wys.

  • Druk die bladsye in kleur, sny die blokke uit en lamineer.
  • Jy kan dit ook op karton/manilla druk en met breë verpakkingskleeflint beskerm of…
  • plaas die prente in ‘n foto-grootte foto album.
  • Gee ‘n houer vol wasgoedpennetjies* om die antwoorde mee aan te dui of…
  • sit die bladsy teen ‘n yskas of skryfbord vas en gee klein magnete om bo-op die antwoorde te plaas.
* Die wasgoedpennetjies sal help met fynspierontwikkeling.
Tik gerus ook soekterme soos “kleur, fynspier, handspier, potloodgreep” by die bruin soekblokkie laer af aan die regterkant in vir nog idees.

knip

1 Kommentaar


 

knip1Ouers soek dikwels na ekstra knip-oefeninge.  Maak seker dat julle die korrekte stomppuntskêr (vir links-/regshandiges) het.

Begin eers by snipperwerk.

Loer ook na die tuis idees vir verdere tuis oefeninge…

beroepe

2 Kommentaar


beroepeJuffrou T het idees in verband met beroepe (voorskoolse vlak) gevra.  Hiermee dan so ‘n paar idees…

As ‘n mens oor beroepe (of werke) praat, kan ‘n mens na die ouers se beroepe kyk of vooraf ‘n opname maak oor wat elkeen wil word “as jy groot is”.  Betrek ‘n paar van hierdie beroepe of kies ‘n paar opwindende beroepe.

Dink aan vrae soos:

Onthou dat die besprekingskring ‘n ideale geleentheid is om die woordeskat uit te brei.
  • Wat sal jy dra?  (uniform, gewone klere, kleurskema/kleure)
  • Sal mense weet wat jou beroep is deur net na jou te kyk?  (unieke besonderhede aan die uniform – skoene, stewels, pet, balkies, lapelwapens, spesifieke voertuig…)
  • Wat doen jy by die werk?
  • Wat gebruik jy in jou beroep?  (rekenaar, toerusting…)
  • Werk jy binne-in of buite ‘n gebou?
1.  Wildtuin- of dieretuinbewaarder:

Maak diere

  • Maak ‘n leeumasker en trek strepies vir snywerk al om die rand van ‘n papierbord.  Die outjies teken dan die gevreet, kleur die rand (maanhare) in en sny die strepies al om die rand om wippende maanhare te maak.  Vir die jonger outjies, kan ‘n mens die oë, snoet en bek met ‘n swart veselpen teken.  Hulle kleur die leeu dan met vetkryt in en verf bo-oor met effens verdunde oranje en/of eiergeel voedselkleursel.  Sodra dit droog is, kan hulle die maanhare sny (dalk ‘n tweede dag se ekstra taak).
  • Groter kinders kan die leeumasker maak deur ‘n sirkel uit karton te sny.  Afhangende van hul vaardighede, kan ‘n mens die oë, snoet en bek vooraf binne-in die sirkel teken en afrol.  Die outjies sny die sirkel uit en ook die gate vir die oë.  Daarna verskaf ‘n mens smal strokies gekleurde papier (dalk vooraf gekleurde papier) om die maanhare te vorm.  Wys vir hulle hoe om die repies styf om ‘n potlood te rol, sodat die hare effens krul.  Verskaf verskillende kleure en skakerings en wys vir hulle hoe om die kleure al om die rand te herhaal (soos ‘n patroon).
  • Maanhare kan ook met drukwerk gemaak word.  Druk ‘n bladsy vol geelbruin hande.  Sodra dit droog is, kan die outjies al om die buiterand knip.
  • Maak ‘n sebra en ‘n kameelperd deur ‘n handafdruk te maak en die besonderhede by te voeg met druk- of verfwerk.
  • As julle oor ‘n wildbewaarder praat, kan elkeen ‘n “selfportret”-gesig met ‘n safari-hoed maak.  Maak dan ‘n enorme Jeep en gee vir outjies byvoorbeeld groot blare of ‘n savanna-grasveld om te verf.  Maak dan ‘n muurtoneel met die hele klas op in die Jeep.
  • Versier die tafels (of leeshoekie) soos ‘n wildbewaarder se Jeep.
  • Soms gee dieretuine vir die diere ‘n yshappie.  Dalk kan die outjies self ysies deur ‘n stokkie te merk (skryf naam op) en geure te giet.
  • Koppe en sterte speletjie:  Sny alles uit en bedek met breë kleeflint of lamineer die prente.  Sny die diere dan middeldeur.  Die outjies moet dan die korrekte dele bymekaar pas.

2.  Polisie en Veiligheid:

  • Maak ‘n pet deur ‘n donkerblou bladsy in die helfte te vou en die helfte van die pet met ‘n swart veselpen te teken.  Die outjies leer dan van simmetrie as hulle hul geknipte patroon oop vou en ‘n pet sien!  Gebruik onverdunde, blou voedselkleursel om die papier te kleur (kinders kan die vorige dag verf).  Kies die polisie of verkeersdepartement se kentekens om voor op die pet te plak.
  • Vir oog-hand koördinasie, kan jy ‘n paar padletters uitsny (kies die korrekte Graad 1-skrif), sodat die outjies met motortjies daarop kan ry.

3.  Vervoer Industrie?

4.  Nooddienste en die dokter

  • Graad R:  Wys prente van nooddienste en speel die klank van die sirene saam. Dan kan jy dalk ‘n storie soek met nooddienste daarin. Speel later ‘n ouditiewe geheue speletjie. Gee vir elkeen ‘n keuse van nooddiensprente (dieselfde as jou voorbeelde). As jy die sirene speel, moet hulle die korrekte diens of prent herroep en wys. Dalk kan julle die noodnommers in verskillende ritmes sê om dit aan te leer.

5.  Beroepe in sport:

6.  Bak-en-brou:

  • Kyk na die werk van ‘n bakster/bakker op bak-en-brou dag.  Maak papierkoekies vir fantasiespel.
  • Maak chefkepse deur ‘n wit platieksak met ‘n papierstrook af te rond (meet die strook nommerpas vir elkeen en kram vas).
  • Bak dan broodjies (sien die idees in die Paasfeesstukkie).

‘n Kindle boek oor beroepe.

Screen Shot 2015-08-19 at 18.12.34

Klik hier

Older Entries

%d bloggers like this: